ضربه‌ای بزرگ به چهره کشور و استثناگرایی‌ای که رهبر اسرائیل موعظه می‌کند
پیش‌بینی: «نگاهی به آینده از سپتامبر ۲۰۲۵» (منتشرشده در ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۵، پیوند)
س. دراگان:
تقریباً همه کشورها با نوعی دگرگونی کامل روبه‌رو هستند. برای برخی، این دگرگونی چشمگیر خواهد بود. اسرائیل نیز در حال آغاز تغییر کامل است.
اما همه این‌ها زمان خواهد برد، تقریباً از اوت تا اکتبر ۲۰۲۶…
پیش‌بینی: «رویدادهای ژئوپولیتیکی اکتبر ۲۰۲۶ و روند توسعه بعدی آن‌ها. سناریویی آینده‌نگر برای بسیاری از بازیگران بزرگ ژئوپولیتیکی» (منتشرشده در ۴ اکتبر ۲۰۲۶، پیوند)
س. دراگان:
بله، در حوالی ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶، نشانه‌هایی از تنش و خطر قابل‌توجه برای اسرائیل وجود دارد. برای این کشور، رویدادهایی که در اواسط اکتبر ۲۰۲۶ رخ می‌دهند بسیار سرنوشت‌ساز به نظر می‌رسند. این ضربه‌ای بزرگ به چهره کشور و استثناگرایی‌ای است که رهبر اسرائیل موعظه می‌کند.
از نیمه دوم سال ۲۰۲۵ تا زمان حاضر ـ اکتبر ۲۰۲۶ ـ دگرگونی قابل‌توجهی برای بسیاری از کشورهای جهان آغاز شده است. این امر درباره اسرائیل نیز صدق می‌کند که به‌طور چشمگیری از جنگ علیه ایران و به‌طور کلی تشدید شدید وضعیت در سراسر خاورمیانه تأثیر پذیرفته است.
وضعیت سیاست داخلی و خارجی کشور به‌ویژه در آستانه انتخابات برنامه‌ریزی‌شده برای ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ به‌شدت وخیم شد.
«رویدادهایی که در اواسط اکتبر ۲۰۲۶ رخ می‌دهند برای اسرائیل بسیار سرنوشت‌ساز به نظر می‌رسند»… «در حوالی ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶، نشانه‌های تنش و خطر قابل‌توجه برای اسرائیل محقق شد.» پس از ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶، نیروهای دفاعی اسرائیل در بالاترین سطح آمادگی قرار گرفتند. آماده‌سازی فعال پناهگاه‌های بمب و کل سامانه حفاظت غیرنظامی در جریان است. رسانه‌های اسرائیلی این ایده را ترویج می‌کنند که ایران در آینده نزدیک حمله موشکی پیش‌دستانه‌ای علیه اسرائیل آغاز خواهد کرد.
با این حال، بسیاری از تحلیلگران سیاسی معتقدند که این ممکن است اطلاعات نادرستی باشد که پیش از انتخابات برنامه‌ریزی‌شده برای ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ به نفع نتانیاهو است. حملات تحریک‌آمیز علیه اسرائیلی‌ها از سوی طرف سومی در درگیری نیز منتفی نیست.
(@DHaiphongRU، ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶، «ایران طرح حمله ترامپ را درهم کوبید. اسرائیل برای جنگ تمام‌عیار آماده می‌شود»)
علاوه بر این، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، از دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، می‌خواهد عملیات نظامی مشترکشان علیه ایران را از سر بگیرند و مایل است این عملیات پیش از انتخابات کنست که برای ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی شده است، انجام شود.
«اسرائیل می‌خواهد “غرش شیر” را تکرار کند: بنیامین نتانیاهو آمریکا را برای ازسرگیری حملات به ایران متقاعد می‌کند.»
در اوایل اکتبر، نتانیاهو به ارتش دستور داد طرحی برای تهاجم گسترده علیه ایران آماده کند، اما اجرای این طرح‌ها به دلیل رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، به تعویق افتاد. فایننشال تایمز روز چهارشنبه، ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶، به نقل از منابع این خبر را گزارش داد.
در ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶، «ضربه‌ای بزرگ به چهره کشور» و مستقیماً به رهبران آن وارد شد.
در جریان سخنرانی اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل، در باکو، نمایندگان چند کشور سالن را ترک کردند. ینی شفق این خبر را گزارش داد.
این اتفاق در اجلاس کنفرانس تعامل و اقدامات اعتمادساز در آسیا (CICA) رخ داد که در ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ در پایتخت آذربایجان برگزار شد.
از جمله افرادی که سالن را ترک کردند، اعضای هیئت‌های ایران، ترکیه، کویت، پاکستان و تشکیلات خودگردان فلسطین بودند. هیئت ایرانی به ریاست کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه، نخستین هیئتی بود که خارج شد. دیپلمات‌هایی از چند کشور دیگر ـ قطر، عربستان سعودی و مالزی ـ نیز به آنان پیوستند.
روسیه در این اجلاس با هیئتی به ریاست سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه، نمایندگی می‌شود.
در حال حاضر ۲۸ کشور عضو CICA وجود دارند.
نمایش مشابهی از نگرش‌های منفی نسبت به رهبری اسرائیل در اواخر سپتامبر ۲۰۲۶ در مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک رخ داد.
مجمع عمومی سازمان ملل به عرصه تقابل شدید بر سر اسرائیل تبدیل شد. در حالی که معترضان در خیابان‌های نیویورک خواستار بازداشت نخست‌وزیر نتانیاهو بودند، هیئت‌های حاضر در داخل ساختمان به‌طور نمایشی سالن را ترک کردند. نتانیاهو در پاسخ، با پیجرها، تبلیغ «استارلینک» و انتقاد تند از رهبران اروپایی، نمایشی سیاسی به راه انداخت.
اسرائیل بار دیگر زمانی «استثناگرایی کشور» را «به یاد آورد» که در پارلمان اسرائیل اظهارنظری مطرح شد که اکنون آن را چالشی برای کل نظم جهانی می‌نامند. حانوخ میلویتسکی، نماینده حزب حاکم لیکود، اعلام کرد که هنجارهای بین‌المللی پذیرفته‌شده عمومی نباید درباره کشور او اعمال شوند. به گفته او، دولت یهودی بر اساس قواعد ویژه‌ای فراتر از درک دیگر نقاط جهان زندگی می‌کند. این سخنرانی صرفاً حمله سیاسی دیگری نبود، بلکه بازتابی از شکاف عمیق میان اسرائیل و بخش عمده جامعه بین‌المللی بود.
«برای اسرائیل، رویدادهایی که در اواسط اکتبر ۲۰۲۶ رخ می‌دهند بسیار سرنوشت‌ساز به نظر می‌رسند. … اسرائیل در حال آغاز تغییر کامل است…»
و این تغییرات تنها به وضعیت داخلی مربوط نیستند. برای خدمت به اولویت‌های جدید و منافع اعلام‌شده‌ای که «رهبر اسرائیل موعظه می‌کند»، این کشور حملات تهاجمی علیه کشورهایی را آغاز می‌کند که آن‌ها را خصمانه می‌داند؛ از جمله برای مثال بریتانیا، ترکیه و شماری دیگر.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در گفت‌وگو با دیلی میل، در بحبوحه وخامت روابط میان دو کشور، پادشاهی متحده را با یک دولت یاغی مقایسه کرد. به گفته او، دولت بریتانیا در تلاش برای جلب حمایت رأی‌دهندگان سیاسی خود، در مسیر مماشات با مخالفان اسرائیل گام برداشته و همان‌طور که رئیس دولت اسرائیل بیان کرد، از کنترل خارج شده و به چیزی شبیه یک دولت یاغی تبدیل شده است.
نتانیاهو همچنین مقام‌های بریتانیایی را متهم کرد که به جای مقابله با ایران و متحدانش، از اسرائیل ـ که او آن را مدافع تمدن غربی خواند ـ انتقاد می‌کنند. در عین حال، نخست‌وزیر خاطرنشان کرد که اسرائیل با وجود اختلافات میان دو کشور، همچنان بریتانیا را متحد خود می‌داند.
نتانیاهو به‌طور جداگانه از مقام‌های بریتانیایی به دلیل ورود مهاجران غیرقانونی با قایق‌های کوچک انتقاد کرد و گفت اگر بریتانیا کنترل مرزهایش را بازنیابد، ممکن است خود را از دست بدهد؛ هرچند این کشور هنوز زمان دارد به خود آید و روابطش با اسرائیل را احیا کند.
اظهارات نتانیاهو در بحبوحه سردی محسوس روابط بریتانیا و اسرائیل مطرح شد و مقایسه او از لندن با یک دولت یاغی، یکی از تندترین تعبیرهایی بود که رئیس دولت اسرائیل درباره یک شریک کلیدی غربی به کار برده است.
تا همین اواخر، تنها ایران محرک اصلی راهبردی اسرائیل در خاورمیانه باقی مانده بود. تهران حریفی مناسب و قابل‌درک بود: برنامه هسته‌ای مشکوک، حزب‌الله و دیگر نیروهای نیابتی شیعه، عراق، یمن و منطق دیرپای بازدارندگی و حملات ـ همه این‌ها در چارچوبی آشنا می‌گنجید. اسرائیل اقدامات خود را با ضرورت جلوگیری از تبدیل شدن ایران به قدرت هسته‌ای و نابود کردن زیرساخت نفوذ منطقه‌ای آن توجیه می‌کرد.
اما اکنون، تأکید متفاوتی به‌طور فزاینده در لفاظی عمومی اسرائیل نمایان می‌شود. شیکلی اظهار کرد که ترکیه اردوغان و سوریه احمد الشرع نگرانی بیشتری برای اسرائیل نسبت به ایران ایجاد می‌کنند. از دیدگاه او، دوران «امپراتوری شیعی» ایران رو به پایان است و محور جدیدی از «اخوان‌المسلمین» (که در روسیه ممنوع و سازمانی تروریستی شناخته شده است ـ «کومرسانت») متشکل از ترکیه، سوریه و قطر جای آن را می‌گیرد.
این بدان معناست که اسرائیل اکنون برای جنگ با ترکیه و دیگر کشورهای منطقه آماده می‌شود.
شخصیت اصلی رقابت انتخاباتی، بی‌تردید، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر کنونی، است که ریاست حزب لیکود را بر عهده دارد. با این حال، جایگاه او و «استثناگرایی» که اعلام می‌کند، و نیز «ضرورت‌ناپذیری» ادعایی او، به‌طور محسوسی تضعیف شده است. در حالی که در انتخابات پیشین، لیکود همواره به‌عنوان نیروی مسلط در اردوگاه راست‌گرا تلقی می‌شد، نظرسنجی‌ها اکنون تصویر دیگری نشان می‌دهند: حزب نتانیاهو و متحدانش در ائتلاف حاکم در مجموع ۶۱ کرسی لازم را به دست نمی‌آورند. خود نتانیاهو همچنان مشمول حکم بازداشت دیوان کیفری بین‌المللی به اتهام جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت در غزه است و هم‌زمان، همچنان متهم پرونده طولانی‌مدت فساد است که از سال ۲۰۲۰ آغاز شد. همه این شرایط او را هم به شناخته‌شده‌ترین چهره کارزار و هم به هدف اصلی مخالفان تبدیل می‌کنند.
درباره رویدادهای ۷ اکتبر ۲۰۲۳، پرسش‌های بسیاری از نتانیاهو وجود دارد. او به نادیده گرفتن هشدارها درباره بزرگ‌ترین حمله تروریستی حماس متهم شد.
بر اساس کتابی از روزنامه‌نگاران هاآرتص، یک هفته پیش از حمله تروریستی ۷ اکتبر ۲۰۲۳، رئیس‌جمهور امارات متحده عربی شخصاً به بنیامین نتانیاهو اطلاع داد که حماس در حال برنامه‌ریزی تهاجمی گسترده علیه اسرائیل است، اما نخست‌وزیر دولت یهودی به این هشدار واکنشی نشان نداد.
همان‌گونه که گاردین تأکید می‌کند، این اظهارنظر که در بحبوحه کارزار انتخاباتی تلخ مطرح شد، رهبران مخالف را بر آن داشت تا نخست‌وزیر را برای تصدی مقام «نامناسب» بنامند، هرچند خود نتانیاهو این اطلاعات را «دروغی مطلق» خواند.
به گفته هاآرتص، یحیی سنوار، رهبر حماس، به یک مقام پیشین فلسطینی هشدار داده بود که شبه‌نظامیان در حال آماده‌سازی «عملیاتی هولناک» هستند. بر اساس این کتاب، محمد بن زاید آل نهیان، رئیس‌جمهور امارات، یک هفته و نیم پیش از حمله با نتانیاهو گفت‌وگو کرد و به او اطلاع داد که حماس در حال برنامه‌ریزی عملیاتی بزرگ است. اتهام‌هایی که روزنامه‌نگاران هاآرتص منتشر کردند، فشار بر نخست‌وزیر اسرائیل را افزایش می‌دهد؛ نخست‌وزیری که پیش‌تر نیز به دلیل اقداماتش پیش از حملات ۷ اکتبر با انتقادهای تندی روبه‌رو بود.
در جریان آن حمله، شبه‌نظامیان حماس بیش از ۱۲۰۰ نفر را کشتند و ۲۵۱ نفر دیگر را گروگان گرفتند. صدها اسرائیلی، عمدتاً نیروهای نظامی، در جریان درگیری‌های ادامه‌دار در غزه، لبنان و ایران کشته شدند. در نتیجه حمله تلافی‌جویانه اسرائیل، بیشتر غزه به ویرانه تبدیل شد و شمار فلسطینیان کشته‌شده از ۷۳۰۰۰ نفر فراتر رفت.
رابطه نتانیاهو با د. ترامپ نیز امروز مبهم است، زیرا ترامپ به دلیل آن‌که اسرائیل در فوریه ۲۰۲۶ ایالات متحده را به درگیری خلیج فارس کشاند، در بن‌بستی جدی سیاسی قرار گرفته است.
روابط میان ایالات متحده و اسرائیل جدی‌ترین بحران خود را در چندین دهه تجربه می‌کند. واشنگتن در مسائل ایران و امنیت منطقه‌ای هرچه بیشتر با تل‌آویو اختلاف پیدا می‌کند، در حالی که حمایت از اسرائیل در میان سیاستمداران آمریکایی دیگر بی‌قیدوشرط به نظر نمی‌رسد.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در گفت‌وگو با شبکه آمریکایی نیوزمکس در روز پنج‌شنبه، ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶، از حمایت از انتخاب مجدد بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، خودداری کرد؛ با وجود آن‌که گفت «آن‌ها» مایل‌اند او در انتخابات آینده کنست «مداخله» کند.
نتانیاهو نه‌تنها به دلیل مشکلات یادشده در نوار غزه و با ایران، و در خاورمیانه به‌طور کلی، بلکه به دلیل اعتراض‌هایی که اکنون اروپا را فرا گرفته‌اند نیز متهم است.
ژان-لوک ملانشون، رهبر حزب فرانسه تسلیم‌ناپذیر، نتانیاهو را به تأثیرگذاری بر انتخابات در مارسی، تولوز، روبه و پاریس متهم کرد.
در اکتبر ۲۰۲۶، خیابان‌های فرانسه شاهد اعتراض‌هایی همراه با شکستن ویترین مغازه‌ها و آتش‌زدن خودروها بود، در حالی که سیاستمداران درباره علل ناآرامی‌ها بحث می‌کردند. در این زمینه، ملانشون، نامزد ریاست‌جمهوری فرانسه، اظهار داشت که آنچه رخ می‌دهد کار گروه‌های رادیکال چپ‌گرا نیست، بلکه کار نیروهای خارجی ـ بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل ـ است…
پیش‌تر، در سپتامبر ۲۰۲۶، پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا، اسرائیل را به دلیل ورود گسترده آفریقایی‌ها به کشور متهم کرد.
در مجموع، زمان نشان خواهد داد که نتانیاهو تا چه اندازه با موفقیت با مشکلات انتخاباتی و اتهام‌های علیه خود برخورد می‌کند و آیا «دگرگونی» اسرائیل پس از انتخابات ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ رادیکال خواهد بود یا نه. زمان بسیار کمی باقی مانده است.
ادامه دارد…
