Walka o dominację w kosmosie

Prognoza: „Szkice globalnej przyszłości” (część 1 – 9 lutego 2026 r., część 2 – 13 lutego 2026 r., link).

S. Dragan:

W drugiej połowie sierpnia 2026 roku rozpoczyna się niebezpieczna faza wielkiej walki o władzę w skali globalnej, w której rola kosmosu jest szczególnie ważna i krytyczna. Może to być związane z walką o dominację w kosmosie.

Prognoza: „Gwiazdy przemawiają. Prognoza na 2026 rok ze Swietłaną Dragan” (wywiad z Andriejem Małachowem z 13 stycznia 2026 r., link).

S. Dragan:

...A teraz, … wkraczamy w erę kosmosu, erę komunikowania się z nim…
…Być może nie wszystko będzie od razu jasne, ale chodzi o to, że walka o to globalne przywództwo toczy się na poziomie kosmosu…

„Władza w skali globalnej” jest niemożliwa bez dominacji w kosmosie, a walka o nią między „globalnymi ośrodkami siły” nasiliła się latem i jesienią 2026 roku.

Walka o przewagę w eksploracji kosmosu rozwinęła się jednocześnie na kilku frontach – i uczestniczą w niej zarówno państwa, jak i prywatne firmy.

Wyścig księżycowy. To być może najgorętszy temat. Stany Zjednoczone i Chiny pozostają głównymi konkurentami. Jesienią 2026 roku NASA zrewidowała plany misji Artemis IV: agencja nie gwarantuje już SpaceX (Starship) pierwszego lądowania na Księżycu – rozważane są również inne opcje, takie jak Blue Moon firmy Blue Origin. Cel pozostaje ten sam – wysłać ludzi na Księżyc w 2028 roku. Inne kraje – Rosja, Indie, ZEA i Izrael – również aktywnie się włączają: wysyłają stacje księżycowe i badają południowy biegun Księżyca, gdzie występuje lód wodny.

Niska orbita okołoziemska i systemy satelitarne. Tutaj trwa rywalizacja o kontrolę nad konstelacjami. SpaceX, OneWeb, Amazon (Kuiper), Rosja („Maraton” w ramach systemu „Sfera”) i Chiny zwiększają liczbę satelitów do łączności, teledetekcji Ziemi i innych zadań. Kto zdobędzie przewagę w tej dziedzinie, będzie mógł skuteczniej realizować zadania obserwacji Ziemi, zapewniać globalny dostęp do internetu i nawigację.

Komercjalizacja i nowe technologie. Prywatne firmy odgrywają coraz ważniejszą rolę. Rozwijają się technologie turystyki suborbitalnej (Blue Origin, Virgin Galactic), a także doskonalone są rakiety nośne i systemy działania w kosmosie: podtrzymywanie życia, ochrona przed promieniowaniem i robotyka. Przełom w którejkolwiek z tych dziedzin zapewnia przewagę technologiczną.

Współpraca międzynarodowa i zasady gry. Jednocześnie trwa spór o sposób regulowania eksploracji kosmosu. Kraje podpisują porozumienia, takie jak Porozumienia Artemis, aby ustanowić zasady dostępu do zasobów Księżyca i asteroid oraz uniknąć konfliktów. Jesienią 2026 roku ten dyskurs pozostaje aktualny: państwa dyskutują, jak pokojowo podzielić kosmos i kto będzie kontrolować nowe technologie.

Rozwój infrastruktury. Nie chodzi tylko o rakiety. Ważne jest również rozwijanie możliwości tworzenia stacji orbitalnych, technologii długotrwałych misji, w tym ochrony przed promieniowaniem, oraz systemów działania w stanie nieważkości.

Walka o przewagę w eksploracji kosmosu najjaskrawiej wyraża się na tle wojny na Ukrainie.

Rosyjski program kosmiczny jest obecnie ukierunkowany na zniwelowanie dystansu wobec Stanów Zjednoczonych, związanego z przewagą Amerykanów wynikającą z używania systemu Starlink.

10 sierpnia 2026 roku zastępca szefa Wywiadu Obronnego Ukrainy, generał major Wadym Skibicki, oświadczył, że Rosja rozmieszcza system satelitarny Rasswiet – odpowiednik Starlinka – znacznie szybciej, niż przewidywano.

Przypomniał, że w marcu 2026 roku Rosja umieściła już 16 satelitów na niskiej orbicie okołoziemskiej, mając na celu stworzenie konstelacji 292 satelitów w 2027 roku i rozszerzenie jej do 924 satelitów do 2035 roku.

Zełenski i jego współpracownicy są świadomi wszystkich strat i zagrożeń, jakie niesie dla nich aktywacja rosyjskiego systemu kosmicznego, i podejmują dyplomatyczne próby zminimalizowania zagrożeń dla Sił Zbrojnych Ukrainy.

Kijów zwrócił się do Międzynarodowego Związku Telekomunikacyjnego (ITU), prosząc o wyłączenie terytorium Ukrainy z zadeklarowanych obszarów usług wszystkich wiązek rosyjskich sieci satelitarnych Rasswiet we wszystkich pasmach częstotliwości. Poinformował o tym ukraiński minister spraw zagranicznych Andrij Sybiha.

Odpowiednia nota została złożona w Biurze Radiokomunikacji ITU za pośrednictwem stałego przedstawicielstwa Ukrainy przy strukturach ONZ w Genewie.

Wzywamy wszystkich partnerów do poparcia naszego stanowiska i podjęcia wszelkich możliwych kroków w celu zablokowania działania Rasswietu – napisał ukraiński minister spraw zagranicznych Sybiha.

Z kolei Siły Zbrojne Ukrainy postanowiły same wykorzystać „kosmos” do celów terrorystycznych, uderzając w cele głęboko na terytorium Rosji. Z naruszeniem porozumienia z Elonem Muskiem potajemnie odblokowały terminale Starlinka i wprowadziły modyfikacje techniczne pozwalające wykorzystywać system do „działań ofensywnych” – uderzeń głęboko na terytorium Rosji.

W nocy 14 października 2026 roku pojawiły się ograniczenia w działaniu terminali łączności satelitarnej Starlink, które rzekomo zakłóciły kilka operacji wojskowych Sił Zbrojnych Ukrainy. 18 października 2026 roku prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski oskarżył administrację prezydenta USA Donalda Trumpa o ograniczenie działania systemu Starlink. Zaznaczył, że nie wie, kto dokładnie w Białym Domu podjął taką decyzję.

Amerykański przedsiębiorca Elon Musk wyjaśnił, dlaczego sieć satelitarna Starlink musi pozostać systemem cywilnym.

Według niego Starlink może być wykorzystywany jako infrastruktura wojskowa, lecz nie może służyć do jednoznacznie ofensywnych uderzeń, które czynią go legalnym celem odwetu. Podkreślił, że zniszczenie satelitów Starlink wywołałoby efekt domina zniszczeń. Powstałoby ogromne pole odłamków, czyniące kosmos bezużytecznym.

Wykorzystywanie Starlinka, cywilnego systemu komercyjnego, do ofensywnych ataków dronów mających na celu zabijanie ludzi nigdy nie było dozwolone i nie może być dozwolone… Starlink jest jedynym systemem, którego nie można zagłuszyć ani zniszczyć, przynajmniej na razie. Jeśli Starlink zostanie wyłączony, ukraiński front natychmiast się załamie. To NIE jest groźba, lecz po prostu stwierdzenie faktu… Czuję jedynie CAŁKOWITĄ POGARDĘ dla obłudnych, złośliwych podżegaczy wojennych, którzy opowiadają się za niekończącą się rzezią i nie proponują żadnego realistycznego rozwiązania konfliktu. Niech płoną w piekle – Elon opublikował na X ogromną jak na swoje standardy wiadomość.

Rozbieżności, które pojawiły się w październiku 2026 roku między D. Trumpem i E. Muskiem z jednej strony a Zełenskim z drugiej w sprawie problemów z wykorzystaniem systemów Starlink i Starshield, zmusiły UE do rozważenia własnych podobnych systemów.

Komisja Europejska zakończyła opracowywanie planu rozmieszczenia suwerennej konstelacji satelitarnej łączności IRIS² – projekt wszedł w fazę pełnoskalowego wdrożenia. Po negocjacjach rozpoczętych w styczniu 2026 roku podpisano porozumienie między europejskimi producentami, Europejską Agencją Kosmiczną (ESA) i innymi partnerami.

W wyniku negocjacji udało się opracować szczegółowy projekt konstelacji, schemat przygotowań do faktycznej budowy satelitów oraz plany zapewnienia infrastruktury naziemnej i usług startowych. Uzgodniono docelową cenę IRIS² oraz inwestycje prywatnych inwestorów. Partnerscy producenci zgodzili się wyprodukować i dostarczyć więcej satelitów, niż pierwotnie planowano: konstelacja będzie składać się z 348 statków kosmicznych, o 66 więcej niż w poprzednim planie.

Dodatkowe satelity, jak zaznaczyła ESA, wzmocnią możliwości obronne, bezpieczeństwa i służb ratunkowych. „To ulepszenie zwiększy możliwości rządów w zakresie bezpieczeństwa o 60% w UE i o 54% globalnie, a także znacznie poszerzy zdolność Europy do wspierania kluczowych misji podczas kryzysów” – wyjaśniła agencja. Pierwsze satelity konstelacji mają zostać wystrzelone w 2029 roku; usługi rozpoczną się w tym samym roku.

Konstelacja Starlink firmy SpaceX liczy ponad 10 000 statków kosmicznych, a w porównaniu z nią IRIS² w obecnie planowanej formie wydaje się znikomo mała. Ich cele są jednak zasadniczo różne: podczas gdy Starlink od początku był pomyślany jako wielkoskalowa komercyjna sieć szerokopasmowa, IRIS² jest tworzony w celu zapewnienia niezawodnej i bezpiecznej łączności instytucjom rządowym w krajach UE, a także w Norwegii i Islandii. Będzie działać w obszarze reagowania kryzysowego, pomocy humanitarnej i kontroli granic. W przyszłości będą jednak mogły z niego korzystać również firmy i obywatele – tam, gdzie sieci naziemne nie istnieją lub nie zapewniają niezawodnej łączności.

Rosja utrzymuje bliski kontakt ze Stanami Zjednoczonymi w kwestiach kosmicznych, w tym z założycielem SpaceX Elonem Muskiem – powiedział prezydent Władimir Putin 28 października 2026 roku na szczycie Rosja–Afryka. Według niego w agendzie znajdują się kwestie związane z konstelacjami satelitów na niskiej orbicie.

Utrzymujemy bliski kontakt z naszymi amerykańskimi partnerami, w tym z panem Muskiem, ponieważ na orbicie bardzo ważne jest, aby sobie wzajemnie nie przeszkadzać oraz przestrzegać określonej dyscypliny i porządku – wyjaśnił Władimir Putin.

Według niego Roskosmos i inne firmy współpracują z amerykańskimi partnerami mimo różnic politycznych.

Władimir Putin zauważył, że Rosja rozwija obecnie odpowiednik Starlinka – satelity niskoorbitalnej konstelacji Rasswiet, przeznaczone do zapewniania szerokopasmowego dostępu do internetu.

Elon Musk jest geniuszem, prawdziwym geniuszem. Ile takich statków kosmicznych ma na orbicie? Ponad pięć tysięcy. A my dopiero stawiamy pierwsze kroki – powiedział Władimir Putin.

28 września 2026 roku o godzinie 15:48 czasu moskiewskiego system Starship-Super Heavy wystartował z kosmodromu Starbase w Teksasie w ramach swojego 14. lotu testowego. Starship po raz pierwszy osiągnął orbitę i po raz pierwszy dostarczył tam pełny ładunek – 26 satelitów Starlink V3. Według SpaceX nawiązano łączność ze wszystkimi statkami kosmicznymi.

Ten lot Starshipa jest fundamentalnym wydarzeniem dla światowej eksploracji kosmosu. W istocie nastąpiło przejście od ery systemów jednorazowych i częściowo wielokrotnego użytku do w pełni wielokrotnego użytku lotów kosmicznych superciężkiej klasy. System rakietowy wielokrotnego użytku, składający się ze statku kosmicznego Starship i superciężkiej rakiety nośnej Super Heavy, ma ponad 120 metrów wysokości. Jest wyższy niż jakakolwiek inna rakieta kiedykolwiek zbudowana.

5 listopada 2026 roku chińscy badacze po raz pierwszy zademonstrowali technologię precyzyjnego cięcia laserowego bezpośrednio na orbicie. Eksperyment przeprowadzono przy użyciu urządzeń zainstalowanych na zewnątrz chińskiej stacji orbitalnej Tiangong. Jednostka laserowa zamontowana na manipulatorze robotycznym przecięła duży obiekt z milimetrową precyzją. Urządzenia były sterowane zdalnie z odległości kilkuset kilometrów, najwyraźniej z Ziemi.

Umieszczanie laserów na orbicie jest zarówno postępem, jak i zagrożeniem. Lasery umożliwią tworzenie w kosmosie stacji orbitalnych, które dziś są niewyobrażalne i których nie da się wystrzelić pojedynczą rakietą. Mogą jednak stać się również bronią – wysoce precyzyjną i nieuniknioną. Co wybiorą Chiny, które nie ukrywają testowania laserów w kosmosie? Odpowiedź pozostaje otwarta.

Twórcy rosyjskiego transportowego statku kosmicznego nowej generacji przeszli do autonomicznych kompleksowych testów, a pojazd wchodzi obecnie w etap przygotowań do prób w locie. Poinformował o tym 5 listopada 2026 roku kosmonauta doświadczalny Mark Sierow.

Kosmonauta zauważył, że prace rozwojowe postępują systematycznie. Jednocześnie uczestnicy projektu nie zamierzają ujawniać wyników pośrednich przed osiągnięciem konkretnych celów. Nowy statek kosmiczny jest tworzony do misji ekspedycyjnych i lotów z drugą prędkością kosmiczną. Sierow wyjaśnił, że został opracowany w ramach przygotowań do Programu Księżycowego, w tym lotów wokół Księżyca, a także misji do asteroid i innych podobnych zadań.

Ogólnie rzecz biorąc, jesień 2026 roku pokazuje, że kosmos stał się areną nie tylko programów rządowych, lecz także zaciętej prywatnej rywalizacji.

Jednocześnie sukces zależy nie tylko od technologii, ale również od zdolności do budowania partnerstw i kształtowania zasad, które umożliwią dzielenie korzyści z eksploracji kosmosu.

Ciąg dalszy nastąpi…